गेल्या काही दिवसांत Financial Times (FT) या प्रसिद्ध आंतरराष्ट्रीय अर्थविषयक वृत्तपत्राने एक महत्त्वाची बाब अधोरेखित केली – विदेशी गुंतवणूकदार (FIIs/FPIs) मोठ्या प्रमाणावर भारतीय शेअर बाजारातून पैसे काढत आहेत. हे का होत आहे, याचा तुमच्यावर आणि तुमच्या गुंतवणुकीवर काय परिणाम होऊ शकतो, हे समजून घेऊया.

विदेशी गुंतवणूकदार म्हणजे कोण?

FIIs (Foreign Institutional Investors) आणि FPIs (Foreign Portfolio Investors) हे मोठे आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदार, बँका, हेज फंड्स आणि इतर वित्तीय संस्थांचे समूह असतात. हे गुंतवणूकदार भारतीय शेअर बाजारात अब्जावधी डॉलर गुंतवतात आणि त्यामुळे बाजाराचा कल ठरतो.

त्यांनी भारतात किती गुंतवणूक केली आहे?

FIIs सध्या भारतीय शेअर बाजारातील एकूण मूल्याच्या सुमारे 20% गुंतवणूक धरून आहेत. त्यामुळे जेव्हा ते अधिक पैसा आणतात, तेव्हा बाजार वाढतो, आणि जेव्हा ते पैसे काढतात, तेव्हा बाजार कोसळतो.

आता ते पैसे का काढत आहेत?

1. भारतीय शेअर्स महाग झाले आहेत – भारताचा शेअर बाजार इतर विकसनशील बाजारांपेक्षा जास्त किमतीत व्यापार करत आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदार चीनसारख्या तुलनेने स्वस्त बाजारांमध्ये पैसे वळवत आहेत.

2. अमेरिकेत व्याजदर वाढले आहेत – U.S. Federal Reserve ने व्याजदर वाढवले असल्याने तिकडील बाँड्स आणि इतर गुंतवणुकी आकर्षक झाल्या आहेत. त्यामुळे जोखीम असलेल्या बाजारांमधून (जसे भारत) पैसे बाहेर जात आहेत.

3. रुपयाचे अवमूल्यन – भारतीय रुपयाची किंमत कमी होत आहे. त्यामुळे विदेशी गुंतवणूकदारांना त्यांच्या गुंतवणुकीतून परतावा घेताना तोटा होऊ शकतो.

4. चीनच्या अर्थव्यवस्थेचा पुनरुज्जीवन – चीनचे अर्थचक्र पुन्हा गती घेत आहे आणि मोठे गुंतवणूकदार भारताऐवजी चीनमध्ये पैसे टाकत आहेत.

यापूर्वी असे झाले आहे का?

होय, यापूर्वीही असे घडले आहे:

2008 मधील जागतिक आर्थिक मंदी – FIIs नी मोठ्या प्रमाणात पैसे काढल्याने भारतीय शेअर बाजार कोसळला होता.

2013 मधील “Taper Tantrum” – अमेरिकेने आर्थिक मदत (stimulus) कमी करण्याची घोषणा केल्याने भारतीय बाजारातून परकीय गुंतवणूक बाहेर पडली होती.

याचा परिणाम काय होतो?

1. बाजार अस्थिर होतो – मोठ्या प्रमाणावर विक्री झाल्यामुळे शेअर्सचे भाव झपाट्याने खाली येतात.

2. बँकिंग आणि IT क्षेत्रांवर परिणाम होतो – FIIs प्रामुख्याने मोठ्या बँका आणि IT कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करतात. त्यामुळे हे क्षेत्र जास्त प्रभावित होतात.

3. बाँड यिल्ड वाढतात – परदेशी गुंतवणूकदार सरकारी व खाजगी बाँड्समधून पैसे काढतात, त्यामुळे कंपन्यांसाठी कर्ज घेणे महाग होते.

भारतीय गुंतवणूकदारांनी काय करावे?

1. घाबरू नका – विदेशी गुंतवणूकदार बाहेर पडत असले, तरी भारताची दीर्घकालीन वाढीची क्षमता कायम आहे.

2. संधीचा लाभ घ्या – सर्व म्युच्युअल फंडात आता केलेली गुंतवणूक ही सध्या जास्त युनिट्स मिळवून देणारी आहे. त्यामुळे Long टर्ममध्ये तुमची गुंतवणूक अधिक परतावा मिळवून देते.

3. गुंतवणूक विविध ठिकाणी करा – गुंतवणूक लार्ज, मिड आणि स्मॉल कॅप किंवा त्यांच्या ब्लेंड कॅटेगरी तसेच मल्टी ॲसेट अलोकेशन फंड मध्ये करणे योग्य ठरते.

4. सरकारी धोरणांवर लक्ष ठेवा – रिझर्व्ह बँक आणि भारत सरकार बाजार स्थिर ठेवण्यासाठी काही उपाय करतात, त्यांचा परिणाम पाहा.

शेवटचा सल्ला

FIIs ची विक्री तात्पुरती असू शकते, पण भारताच्या वाढीचा प्रवास दीर्घकाळ टिकणारा आहे. त्यामुळे घाईघाईने निर्णय घेऊ नका, शांत राहा आणि संधी ओळखा.

तुम्ही ट्रेडर्स नाही लाँग टर्म इन्व्हेस्टर्स आहात.

तुम्हाला पैसा आज नको आहे, तो तुम्हाला भविष्यातील काही उद्देशासाठी हवा आहे. जसे की रिटायरमेंट प्लॅनिंग, मुलांचे उच्च शिक्षण किंवा लग्न, नवीन घरासाठी डाउन पेमेंट असे काही.

अधिक माहितीसाठी संपर्क करा:

Prepared by:
Mr. Atul Kulkarni
CERTIFIED FINANCIAL PLANNER®️ | MBA Finance
Contact: 9967447032